aktualności

13/05 >>> Na kanapie Konrada Swinarskiego... Spotkanie drugie: Usta(na)wianie historii

2014-05-11


Wyzwolenie reż. K.Swinarski; fot. W Plewiński


Na kanapie Konrada Swinarskiego…


Spotkanie drugie: Usta(na)wianie historii
13 maja, godz.19.00, DS.#Sala Helena
.


Swinarski: „Czułem się moralnie uwikłany w historię”.
    Profesor Krzysztof Pomian (filozof, historyk) i profesor Dariusz Kosiński (teatrolog, performatyk) rozmawiać będą o zmianach w narracji opowiadania historii, jej postrzeganiu jako zdarzenia, o formach ‘inscenizowania’ oraz granicach i skuteczności performatywnego ustanawiania historii.

Wielki Teatr Historii to nazwa ogłoszonego kilka lat temu przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego projektu, którego celem było wspieranie rozwoju tak zwanych „rekonstrukcji historycznych” – popularnych i masowych inscenizacji ukazujących przebieg ważnych lub z jakichś względów uznanych za takowe wydarzeń historycznych. Jednak ten chwytliwy i banalny zarazem tytuł odnieść można także do zupełnie innego zagadnienia, jakim jest paradoksalne „wytwarzanie” wielkich wydarzeń historycznych przy pomocy performatywnych działań symbolicznych, specjalnie i z rozmysłem organizowanych lub też zaimprowizowanych, wyłaniających się w sposób mniej lub bardziej spontaniczny. Obejmują one niezwykle różnorodny i rozległy obszar działań, od monarchicznego theatrum ceremoniale, wyznaczającego ramy życia dawnych i współczesnych władców (przypomnijmy choćby niedawny jubileusz królowej Elżbiety II lub ślub jej wnuka), przez przedstawieniowe sposoby zaznaczania momentów przełomowych (bostońskie „parzenie herbaty”, przysięga Kościuszki, zburzenie muru berlińskiego), po performowanie demokracji bezpośredniej na takich „scenach” jak Puerta del Sol, plac Tahrir czy kijowski Majdan. Ich popularność i skuteczność zdają się wzrastać współcześnie, a zjawisku temu towarzyszą propozycje teoretyczne takie jak choćby koncepcja „demokracji performatywnej” Elżbiety Matyni. Wobec tego warto, jak się wydaje, postawić pytanie o relacje między symbolicznym a historycznym i o to, czy historia jest tym, co się zdarza, serią powiązanych na różne sposoby „faktów”, czy też jest ona ustanawiana poprzez skuteczne działania przedstawieniowo-dramatyczne. Warto też zapytać o skuteczność „inscenizacji” wypadków historycznych i – szerzej – o historyczną skuteczność widowisk, przedstawień i ceremonii. Czy rzeczywiście – jak twierdzi wielu filozofów i socjologów, mamy dziś do czynienia ze szczególnym nasileniem performatywnego ustanawiania historii, czy też jest to zjawisko o szerszym zasięgu, znane we wszystkich epokach. Warto też zapytać o granice skuteczności performansu wytwarzającego historię. O skuteczność rewolucyjnych przedstawień od zburzenia Bastylii po wzniesienie barykad w centrum Kijowa.
    Na te i podobne pytania w trakcie spotkania spróbują odpowiedzieć: wybitny historyk profesor Krzysztof Pomian** oraz teatrolog i performatyk, prof. Dariusz Kosiński*.

________________________________________

* Dariusz Kosiński (ur. 1966), profesor w Katedrze Performatyki Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Zajmował się historią i teorią sztuki aktorskiej XIX wieku (Sztuka aktorska Wandy Siemaszkowej, Kraków 1997; Sztuka aktorska w polskim piśmiennictwie teatralnym XIX wieku…, Kraków 2003; Dramaturgia praktyczna. Polska sztuka aktorska XIX wieku w piśmiennictwie teatralnym swej epoki, Kraków 2005). W latach 2005-2008 kierował projektem badawczym „Polskie piśmiennictwo teatralne XIX wieku”, którego efektem jest między innymi redagowana przez niego seria o tej samej nazwie (ostatnio opublikował w niej wybór pism teatralnych Józefa Kotarbińskiego). Od kilku lat koncentruje się na badaniach nad swoistością polskiej tradycji teatralnej i performatywnej, czego efektem jest książka Polski teatr przemiany (Wrocław 2007). Ostatnio publikacje książkowe: Grotowski. Przewodnik (Wrocław 2009), Teatra polskie. Historie (Warszawa 2010) oraz Teatra polskie. Rok katastrofy (Warszawa 2012). Zajmuje się także interpretacją dramatu (m.in. książka Sceny z życia dramatu, Kraków 2004). Wspólnie z Ireneuszem Guszpitem przygotowuje edycje pism teatralnych Juliusza Osterwy (Przez teatr – poza teatr, Kraków 2004; Antygona, Hamlet, Tobiasz…, Kraków 2007). W latach 2010–2013 dyrektor programowy Instytutu im. J. Grotowskiego we Wrocławiu. Należał do zespołu redakcyjnego Tekstów zebranych Jerzego Grotowskiego (Warszawa 2012). Od roku 2014 zastępca dyrektora Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie.

* Krzysztof Pomian, (ur.1934). Studiował (1952-57), doktoryzował się (luty 1965) i habilitował (maj 1968)   na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego. Usunięty  w  1966 r. z PZPR, a w 1968 r. ze stanowiska adiunkta w Katedrze Historii Filozofii Nowożytnej z powodu publicznej krytyki linii politycznej władz, pracował w Dziale Rękopisów Biblioteki Narodowej (1969-1972). W 1973 r wyjechał do Francji, do Centre National de la Recherche Scientifique (CNRS). Obecnie jest  zasłużonym profesorem w CNRS. W latach. 1999/2000- 2006/07 był profesorem w  Uniwersytecie  Mikołaja Kopernika w Toruniu. Od stycznia 2001 r. jest dyrektorem naukowym tworzonego w Brukseli Muzeum Europy.
Jako filozof, interesuje się przede wszystkim problematyką poznania. Jako historyk, zajmuje się historią kultury europejskiej, zwłaszcza historią wiedzy historycznej oraz zbieractwa i muzeów we Francji i we Włoszech .
Pisane po polsku, a od 1973 r. przeważnie po francusku, jego książki i artykuły przetłumaczono na ok. dwadzieścia języków.
Po polsku w ostatnich latach:
 [Opr.] Jerzy Giedroyć, Autobiografia na cztery ręce, Warszawa, Czytelnik, 1994.  -   Drogi kultury europejskiej , Warszawa, IFiS PAN, 1996.  - W kręgu Giedroycia, Warszawa, Czytelnik, 2000.  – Wenecja w kulturze europejskiej , Lublin, UMCS, 2000.  -  Zbieracze i osobliwości. XVI-XVIII wiek, Lublin2 , UMCS, 2001. - (Wyd.), Jerzy Giedroyć. Redaktor – polityk – człowiek, Lublin, UMCS, 2001. – Oblicza dwudziestego wieku, Lublin, UMCS, 2002. – Filozofowie w świecie polityki. Eseje 1957-1974, Toruń, Adam Marszałek, 2004. – Historia. Nauka wobec pamięci, Lublin, UMCS, 2006.¬ - Europa i jej narody. Trzecie wydanie polskie dopełnione innymi esejami o Europie, jej historii i jej kłopotach, Gdańsk , słowo/obraz/terytoria, 2009. - Przeszłość jako przedmiot wiary. Historia i filozofia w myśli średniowiecza, Warszawa2, Wydawnictwa UW, 2009. - Przeszłość jako przedmiot wiedzy  (1964), Warszawa2 , Wydawnictwa UW, 2010. – (Z Elie Barnavi), Rewolucja europejska 1945-2007, Warszawa, PIW, 2011 
Po francusku:
Des saintes reliques à l’art moderne. Venise-Chicago  XIIIe-XXe siècle, Paris, Gallimard, 2003. - Ibn Khaldûn au prisme de l’Occident, Paris, Gallimard, 2006. - [Z E. Barnavi], La révolution européenne 1945-2007, Paris, Perrin, 2008.


Kup bilet online
copyright 2010-2014
Projekt i wykonanie serwisu aem